StudyGuide - Courses

Poznawanie Zagłady od Kul

Obejrzyj nagrane relacje świadków, przeczytaj dokumenty towarzyszące i odpowiedz na pytania z nimi związane.

Dostęp do dokumentów towarzyszących

Świadek

Eugenija S.

Kraj

Litwa

Data i miejsce urodzenia

1927, Didlaukė

Rok nagrania relacji

2013

Link do mapy InEvidence (YahadMap)

Dowiedz się więcej

Bubiai, LITWA

Bubiai to mała litewska wioska położona na południowy zachód od stolicy administracyjnej Szawli. Przed wojną w Szawlach mieszkało prawie 8000 Żydów. 26 czerwca 1941 r. wojska niemieckie zajęły miasto, a następnie stłoczyły 5000 Żydów w dwóch gettach. Niemieckie archiwa potwierdzają, że we wrześniu 1941 r. Niemcy, wspomagani przez litewskich nacjonalistów, przywieźli 500 żydowskich mężczyzn, kobiet i dzieci z getta w Szawlach do miasta Bubiai, aby ich zamordować. Eugenija była świadkiem przybycia i rozstrzelania Żydów w Bubiai.
Eugenija udała się razem z ekipą Yahad - In Unum na miejsce rozstrzelania.

Eugenija S., urodzona w 1927 r. © Markel Redondo - Yahad-In Unum

Eugenija S. podczas wywiadu © Markel Redondo - Yahad-In Unum

Eugenija wspomina los Żydów z Bazilionai © Markel Redondo - Yahad-In Unum

Glosariusz

"Białe opaski"
Termin „Białe Opaski” był jednym z wielu określeń litewskiego batalionu TDA (lit. Tautinio darbo apsaugos; dosłownie: „Narodowa Służba Pracy”). Na początku operacji Barbarossa został on utworzony przez Tymczasowy Rząd Litwy jako batalion paramilitarny i miał stanowić podstawę przyszłej niezależnej armii litewskiej, ale został przejęty przez nazistów i przekształcony w litewskie pomocnicze bataliony policyjne. Te dwie jednostki aktywnie uczestniczyły w masowych mordach Żydów na Litwie i Białorusi

Kwestionariusz

1 - Ile lat miała Eugenija w momencie opisywanych wydarzeń?

2 - Gdzie odbyło się rozstrzelanie? Gdzie wykopano doły? Kto, według Eugeniji, wykopał doły?

3 - Jak Eugenia dowiedziała się, że Żydzi zostaną rozstrzelani?

4 - W jaki sposób Żydzi zostali przewiezieni na miejsce zbrodni?

5 - Jak zareagowali Żydzi, gdy zobaczyli "białe opaski"? Dlaczego tak zareagowali?

6 - Co się stało, gdy Żydzi wysiedli z autobusów?

7 - Kto zorganizował transport i rozstrzelanie Żydów?

8 - Jaka była rola Niemców?

9 - Jak myślisz, dlaczego świadek zgodził się opowiedzieć tę historię 80 lat po wydarzeniach?

10 - Czy Twoim zdaniem rejestrowanie i rozpowszechnianie tego typu świadectw jest ważne?

Dodatkowe źródła

Siegnij po dodatkowe materiały edukacyjne, w tym artykuły i zalecaną lekturę, aby uzupełnić wiedzę.

Informacje historyczne

Bubiai to mała litewska wioska w regionie Szawle, położona zaledwie kilka kilometrów od miasta. Przed wojną w Szawlach i rejonie szawelskim mieszkało ponad 8000 Żydów. Tym samym rejon szawelski był drugą co do wielkości społecznością żydowską na Litwie. Żydzi zajmowali się głównie produkcją wyrobów skórzanych, byli zaangażowani w przemysł żelazny i chemiczny, a także stanowili dużą część urzędników, robotników i rzemieślników miasta, mieli więc znaczący wpływ na lokalną gospodarkę i życie społeczne. Społeczność żydowska wyróżniała się osiągnięciami organizacyjnymi oraz instytucjami kulturalnymi i społecznymi, takimi jak religijne szkoły średnie i przedszkola czy biblioteki. Istniało również 15 synagog. Przed nadejściem Niemców w czasie II wojny światowej, około kilkuset Żydów z regionu Szawli uciekło na wschód[1].
[1]
https://www.jewishvirtuallibrary.org/siauliai 21 september 2023, 16:53

Żydowska rodzina z Szawli z synem Liolisem zabitym w Bazilionai © Markel Redondo - Yahad-In Unum

Tablica będąca częścią pomnika upamiętniającego "500 żydowskich mężczyzn, kobiet i dzieci rozstrzelanych przez nazistów i ich kolaborantów 14 września 1941 roku". © Markel Redondo - Yahad-In Unum

Źródła / Archiwa

Archiwa niemieckie

"Wiem, że jesienią 1941 r., nie pamiętam dokładnej daty, Niemcy rozstrzelali kilkuset obywateli radzieckich pochodzenia żydowskiego we wsi Bubiai, gdzie wówczas mieszkałem. Po południu, około godziny 16.00, do gospodarstwa przyjechała z Szawli ciężarówka z Niemcami. Nie pamiętam ilu ich było, ale mieli zielone mundury i wysokie czapki. Wkrótce po przybyciu tych niemieckich żołnierzy zaczęły przyjeżdżać z Szawli ciężarówki z kobietami, mężczyznami i dziećmi pochodzenia żydowskiego. Żydzi byli pilnowani przez miejscowego kata narodowości litewskiej, pochodzącego z wyższej klasy średniej. Byli uzbrojeni. Ani kierowca, ani Żyd, ani miejscowy kat nie byli mi znani. Ciężarówki przejechały obok podwórza i zatrzymały się około stu metrów od dołu, w krzakach. Żydzi wysiedli z ciężarówek i rozebrali się. Następnie zaprowadzono ich do dołu, gdzie zostali rozstrzelani... Nie wiem, ilu Żydów rozstrzelano w Bubiai, ale o ile pamiętam, ciężarówek z Żydami przywiezionymi tutaj na rozstrzelanie było około dziesięciu ". [Zeznanie Kazisa A., ur. w 1921 r., Litwina, pracował jako asystent w Domu Kultury w Bubiai; B162-7263].

GALERIA ZDJĘĆ

EKIPA YIU Z EUGENIJĄ S.